Strona główna » Blog » Zniesienie współwłasności – jak się odbywa?

Zadzwoń lub napisz do nas 

Kontakt z kancelarią adwokacką Opole – SLM Adwokaci

Zniesienie współwłasności: jak się odbywa i kiedy jest możliwe?

Współwłasność, czyli sytuacja prawna, w której kilka osób posiada udziały w jednym mieniu, często prowadzi do różnego rodzaju konfliktów i komplikacji. Może dotyczyć zarówno nieruchomości (mieszkań, domów, działek), jak i ruchomości (samochodów, maszyn).

Aby rozwiązać problemy wynikające z tego typu współwłasności, polskie prawo przewiduje mechanizm jej zniesienia. Poniżej przedstawiamy, jak ten proces wygląda i kiedy można go zainicjować.

 

Co to jest zniesienie współwłasności?

Zniesienie współwłasności to proces prawny, który pozwala na przekształcenie współwłasności w wyłączną własność jednego lub kilku współwłaścicieli lub na podział majątku między nich. Proces ten jest regulowany przez Kodeks cywilny, który przewiduje kilka sposobów jego przeprowadzenia.

 

Sposoby zniesienia współwłasności

  1. Porozumienie współwłaścicieli – najprostsza i najmniej kosztowna metoda, która polega na ustaleniu przez wszystkich współwłaścicieli sposobu podziału mienia. Może to być zarówno podział fizyczny, jak i podział poprzez przyznanie całości jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem wypłaty pozostałym odpowiednich sum.
  2. Sprzedaż mienia i podział uzyskanych środków – jeśli współwłaściciele nie mogą dojść do porozumienia, możliwe jest sprzedanie mienia i podział uzyskanych z tego tytułu środków. Wymaga to jednak zgody wszystkich współwłaścicieli lub orzeczenia sądu.
  3. Orzeczenie sądu – gdy porozumienie nie jest możliwe, każdy ze współwłaścicieli może wystąpić do sądu z wnioskiem o zniesienie współwłasności. Sąd decyduje o sposobie zniesienia współwłasności, biorąc pod uwagę interesy wszystkich stron oraz charakter mienia.

 

Przykłady z życia

Zniesienie współwłasności nieruchomości – bracia Jan i Piotr zostali współwłaścicielami domu po rodzicach. Z czasem relacje między nimi się pogorszyły, a różnice zdań na temat zarządzania nieruchomością stały się nie do pokonania. Zdecydowali się na zniesienie współwłasności przez sprzedaż domu i podział dochodu.

Podział majątku w wyniku rozwodu – Ewa i Marek, w trakcie rozwodu, mieli problem z podziałem wspólnie zakupionego mieszkania. Decyzja sądu o zniesieniu współwłasności przez przyznanie mieszkania Ewie z obowiązkiem wypłaty Marekowi połowy wartości mieszkania rozwiązała sytuację.

 

Sposoby zniesienia współwłasności 

Zarówno w formie umowy, jak i przed sądem, można wyróżnić trzy podstawowe sposoby zniesienia współwłasności:

  1. podział fizyczny rzeczy,
  2. przyznanie rzeczy na własność jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty,
  3. sprzedaż rzeczy i podział ceny sprzedaży.

Najczęściej spotykanym rozwiązaniem jest przysądzenie własności rzeczy jednej osoby wraz z obowiązkiem spłaty pozostałych współwłaścicieli. 

Sąd ustala wówczas termin i sposób dokonania tych spłat. Gdy spłaty rozłożone są na raty, ich terminy płatności nie mogą przekroczyć łącznie dziesięciu lat, zgodnie z art. 212 § 3 Kodeksu cywilnego. W sytuacji dobrowolnego zakończenia współwłasności, strony samodzielnie regulują kwestię wypłat.

 

Na co zwrócić uwagę?

Podczas procesu zniesienia współwłasności warto skonsultować się z prawnikiem, który specjalizuje się w tym temacie i który pomoże w negocjacjach lub reprezentować będzie stronę w postępowaniu sądowym. Ważne jest, aby pamiętać o wszystkich aspektach prawnych, w tym o konieczności spisania porozumień w formie aktu notarialnego, gdy dotyczy to nieruchomości.

Zniesienie współwłasności to skomplikowany proces, ale dzięki odpowiedniemu przygotowaniu i możliwemu zaangażowaniu profesjonalistów, można go przeprowadzić sprawnie, minimalizując jednocześnie ryzyko konfliktów. Warto pamiętać, że kluczowe jest tutaj dążenie do porozumienia, które zadowoli wszystkie strony. Ostateczność, jaką jest rozstrzygnięcie sądowe, choć skuteczne, często wiąże się z wydłużeniem całego procesu i dodatkowymi kosztami.

 

Praktyczne porady

  1. Dokładne określenie udziałów – przed podjęciem jakichkolwiek kroków, należy dokładnie określić udziały poszczególnych współwłaścicieli. Pomocny w tym może być notariusz lub prawnik.
  2. Mediacja – czasami warto rozważyć skorzystanie z mediacji, by spróbować dojść do porozumienia bez konieczności angażowania sądu. Nie jest potrzebne wynajmowanie mediatora, gdyż interesy strony mogą reprezentować i negocjować pełnomocnicy (prawnicy).
  3. Ocena wartości mienia – w przypadku nieruchomości, zanim dojdzie do podziału, warto zlecić jej wycenę przez rzeczoznawcę majątkowego. Daje to solidną podstawę do negocjacji i uczciwego podziału.
  4. Zabezpieczenie interesów finansowych – w sytuacji, gdy mienie ma zostać sprzedane, a środki podzielone, ważne jest, aby wszystkie kwestie związane z podziałem środków zostały szczegółowo ustalone i zabezpieczone umową.
  5. Przygotowanie do procesu sądowego – jeśli nie ma innej możliwości, niż zwrócenie się do sądu, warto odpowiednio przygotować swoją sprawę. Zbieranie dokumentów, dowodów, świadków czy ekspertyz może okazać się kluczowe dla pozytywnego rozstrzygnięcia.

 

Podsumowanie

Zniesienie współwłasności może być procesem wymagającym, ale jest niezbędne dla rozwiązania wielu konfliktów i zapewnienia jasności prawnej w kwestii własności mienia. Ważne jest, by podchodzić do niego z otwartością na negocjacje i kompromis, ale również z dobrą znajomością przysługujących praw i możliwości.

W wielu przypadkach wsparcie prawnika, który specjalizuje się w tego typu sprawach, może okazać się nieocenione w efektywnym i sprawiedliwym rozwiązaniu sprawy. Pamiętajmy, że każdy przypadek jest inny, a dobrze przeprowadzony proces zniesienia współwłasności może nie tylko rozwiązać bieżące problemy, ale również zapobiec potencjalnym konfliktom w przyszłości.

Skontaktuj się z nami: biuro@slmadwokaci.pl