Strona główna » Prawo cywilne » Sprawy spadkowe

Sprawy spadkowe

Dziedziczenie może odbywać się na dwóch podstawach, mianowicie testamentu lub ustawy. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o sprawach spadkowych, zapoznaj się z poniższą treścią. 

Dziedziczenie testamentowe – sprawy spadkowe

Sprawy spadkowe można rozpatrywać pod kątem dziedziczenia testamentowego. Zostało ono opisane w tytule III księgi IV ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. 2019, poz. 1145 ze zm.) – dalej: k.c. Zgodnie z art. 941 k.c. rozporządzić majątkiem na wypadek śmierci można jedynie przez testament. Ustawodawca przewidział kilka form testamentów, mianowicie trzy zwykłe (testament holograficzny, tj. spisany w całości pismem ręcznym oraz opatrzony datą i podpisany – art. 949 § 1 k.c., testament notarialny – art. 950 k.c. oraz testament allograficzny, tj. sporządzony w ten sposób, że w obecności dwóch świadków spadkodawca oświadczy swoją ostatnią wolę ustnie do protokołu wobec wójta, burmistrza, prezydenta miasta, starosty, marszałka województwa, sekretarza powiatu lub gminy albo kierownika urzędu stanu cywilnego – art. 951 k.c.), oraz trzy testamenty szczególne (testament ustny, który może być sporządzony w przypadku obawy rychłej śmierci lub jeśli sporządzenie testamentu zwykłego jest niemożliwe lub bardzo utrudnione, wobec 3 świadków, który musi być następnie w ciągu roku spisany i podpisany przez spadkodawcę i 2 świadków albo 3 świadków – art. 952 k.c., podróżny – sporządzany podczas podróży na polskim statku morskim lub powietrznym przed dowódcą tego statku lub jego zastępcą, w obecności dwóch świadków – art. 953 k.c. i wojskowy, którego reguły zostały opisane w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej – art. 954 k.c.).

Podstawowa różnica między testamentami zwykłymi i szczególnymi polega na tym, że  pierwsze nie tracą ważności z powodu upływu czasu i funkcjonują do ich odwołania. Testamenty szczególne z kolei tracą moc z upływem 6 miesięcy od ustania okoliczności, które uzasadniały niezachowanie formy zwykłej, chyba że spadkodawca zmarł przed upływem tego terminu.

Dziedziczenie ustawowe – sprawy spadkowe

Ta forma dziedziczenia zachodzi jedynie w wypadku braku sporządzenia testamentu, jego odwołania lub nieważności. Przepisy tytułu II określają zarówno porządek dziedziczenia oraz wysokość udziałów przysługujących poszczególnym spadkobiercom, jak i przypadki wyłączenia z dziedziczenia. Należy pamiętać, że orzeczenie separacji, jak i samo złożenie uzasadnionego pozwu o separację lub rozwód z winy małżonka spadkodawcy, powodują wykluczenie tej osoby z kręgu spadkobierców ustawowych (art. 935(1)k.c., art. 940 § 1 k.c.).

Zachowek

Zachowek jest instytucją pozwalającą na ochronę praw spadkowych osób, które z dziedziczenia zostały wykluczone poprzez nieuwzględnienie ich w testamencie, co uregulowane jest w tytule IV księgi IV k.c. Krąg osób uprawnionych do zachowku jest znacznie mniejszy niż cały krąg dziedziczących ustawowo, tj. został on ograniczony do zstępnych, małżonka i rodziców spadkodawcy. Osobom tym przysługuje połowa wartości udziału spadkowego, który by im przysługiwał w wypadku dziedziczenia ustawowego (lub 2/3 tego udziału, jeśli uprawniony do zachowku jest małoletni lub niezdolny do pracy). Ustawodawca przewidział jednak szereg szczegółowych regulacji związanych z ustalaniem wartości spadku i wielkości przysługującego udziału spadkowego, co powoduje znaczne skomplikowanie spraw o zachowek. Jako przykład podać można, że przy ustalaniu wielkości udziału spadkowego uprawnionego do zachowku uwzględnia się w kręgu spadkobierców także osoby niegodne dziedziczenia oraz osoby, które odrzuciły spadek, a przy obliczaniu zachowku nie uwzględnia się zapisów zwykłych i poleceń, jednak dolicza się do spadku niektóre darowizny (por. art. 992, 993 i 994 k.c.).

Jak pomagamy?

Każda sprawa jest inna i wymaga indywidualnego podejścia oraz starannego przeanalizowania. Sprawy spadkowe w praktyce okazują się dużo trudniejsze, niż można by przypuszczać, a to przez szereg szczegółowych przepisów dotyczących zasad dziedziczenia. Przed rozpoczęciem prowadzenia sprawy na spotkaniu poinformujemy Cię, jakie są szanse osiągnięcia zakładanego celu, jak i jakie są zasady naszego działania. Jesteśmy z Tobą w stałym kontakcie, zajmujemy się wszelkimi formalnościami i reprezentujemy Cię na każdej rozprawie.