Strona główna » Prawo cywilne » Odszkodowania

Odszkodowania

Odszkodowania co do zasady oparte mogą być na trzech podstawach: deliktowej (wynikającej z czynów niedozwolonych), kontraktowej (wynikającej z istniejącego stosunku zobowiązaniowego) oraz odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny.

Odszkodowania z tytuły czynu niedozwolonego

Podstawy prawne odpowiedzialności z tytułu czynu niedozwolonego opisane zostały w tytule VI księgi III ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. 2019, poz. 1145 ze zm.) – dalej: k.c. Podstawową zasadą odpowiedzialności z tego tytułu jest art. 415 k.c., zgodnie z którym, kto ze swej winy wyrządził drugiemu szkodę, jest obowiązany do jej naprawienia. Przepisy w tej materii są jednak rozbudowane i wprowadzają szereg wyjątków od tej zasady, np. odpowiedzialność na zasadzie ryzyka, a więc oderwaną od zawinienia przy wyrządzeniu szkody, opartą jedynie na związku przyczynowym między zdarzeniem a szkodą oraz na braku wystąpienia konkretnych przesłanek, np. wyłącznej winy poszkodowanego czy osoby trzeciej, za którą sprawca szkody nie odpowiada, jak i siły wyższej (np. w przypadku odpowiedzialności przedsiębiorstwa za szkody wyrządzone przez siły przyrody). W ramach tego rodzaju odpowiedzialności możliwe jest również uzyskanie odszkodowania od Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego z tytułu szkody wywołanej niezgodnym z prawem działaniem lub zaniechaniem przy wykonywaniu władzy publicznej. W tej kategorii mieszczą się również wszelkie roszczenia związane z popełnieniem przestępstwa.

Odszkodowanie z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania

Czym innym z kolei jest odpowiedzialność kontrahenta z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania. Ta kwestia uregulowana jest w tytule VII księgi III k.c., a podstawowym przepisem regulującym tę materię jest art. 471 k.c. Zgodnie z nim dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z tego powodu, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Art. 472 k.c. stanowi z kolei, że jeśli nic nie wynika z innych przepisów, dłużnik odpowiada za niezachowanie należytej staranności. Standard ten jest przy tym podwyższony w przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą (art. 355 § 2 k.c.).

W tej kategorii spraw mieszczą się wszelkie zdarzenia związane z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem umów, w tym o dzieło,  także zleceń, pożyczek itd.

Odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny

Przepisy regulujące ten rodzaj odpowiedzialności odszkodowawczej zostały zawarte w tytule VI(1) księgi III k.c. Zgodnie z art. 449(1) k.c., odpowiedzialność z tego tytułu ponosi producent wytwarzający w swojej działalności gospodarczej produkt niezapewniający bezpieczeństwa, jakiego można oczekiwać, uwzględniając normalne użycie produktu. Produktem takim mogą być rzeczy ruchome, zwierzęta czy energia elektryczna. W ramach tych przepisów istnieje szereg wyłączeń odpowiedzialności czy jej ograniczeń (np. brak odpowiedzialności w przypadku ujawnienia się właściwości niebezpiecznych już po wprowadzeniu produktu do obrotu, chyba że te właściwości wynikają z przyczyny tkwiącej bezpośrednio w produkcie – por. art. 449(3) § 2 k.c., czy brak odszkodowania w przypadku wystąpienia szkody na mieniu poniżej 500 euro – por. art. 449(7) § 2 k.c.).

Jak pomagamy?

Każda sprawa jest inna i wymaga indywidualnego podejścia oraz starannego przeanalizowania. Jak widać, materia dotycząca odszkodowań jest szczególnie skomplikowana, a każda podstawa odpowiedzialności musi być skonfrontowana z gąszczem przepisów szczególnych. Przed rozpoczęciem prowadzenia sprawy na spotkaniu poinformujemy Cię, jakie są szanse osiągnięcia zakładanego celu, a także jakie są zasady naszego działania. Jesteśmy z Tobą w stałym kontakcie, zajmujemy się wszelkimi formalnościami i reprezentujemy Cię na każdej rozprawie.